กองทุนการออมแห่งชาติ (กอช.) เผยวิกฤตโครงสร้างประชากรไทยที่กำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยระดับสุดยอด(Super-Aged Society) พบกลุ่มแรงงานวัย 46-60 ปี กว่า 17.3 ล้านคน มีความเสี่ยงสูงด้านความมั่นคงทางการเงินหลังเกษียณ เหตุรายจ่ายพุ่งสูงกว่า 4 เท่าในรอบ 3 ทศวรรษ แต่ออมได้ต่ำกว่าค่าใช้จ่ายหลังเกษียณ กอช. เร่งรณรงค์แรงงานนอกระบบ ออมเงินเพื่อรับเงินสมทบจากรัฐ 100% พร้อมชูจุดเด่น “บำนาญตลอดชีพ” ปิดช่องว่าง “แก่แต่จน”
กอช. เปิดเผย ข้อมูลจากการสำรวจภาวะเศรษฐกิจและสังคมของครัวเรือน สำนักงานสถิติแห่งชาติ และรายงานจาก TDRI สะท้อนความจริงที่น่ากังวลว่า ไทยไม่ได้แค่มีผู้สูงอายุเพิ่มขึ้น แต่กำลังอายุยืนและอยู่ลำพังมากขึ้น โดยกลุ่มที่น่าจับตาที่สุดคือ “คลื่นคนวัย 46-60 ปี” หรือกลุ่ม “ใกล้เกษียณ” เพิ่มจากปี 2537 เป็น 17.3 ล้านคน ในปี 2567 และมีสัดส่วนสูงถึง 39% ของประชากรวัยแรงงานทั้งหมด คนกลุ่มนี้ส่วนใหญ่ (41.6%) เป็นแรงงานอิสระหรือทำธุรกิจส่วนตัว ซึ่งต้องวางแผนรับผิดชอบการออมเพื่อเกษียณอีก 10-15 ปีข้างหน้าด้วยตนเอง ในสภาพที่ค่าครองชีพพุ่งสูงขึ้น แต่เงินออมกลับสวนทาง
วิกฤตรายจ่ายวัยเกษียณ ข้อมูลระบุว่า ในปี 2567 รายจ่ายเฉลี่ยของคนอายุ 46 – 60 ปี เดือนละ 8,362 บาท และผู้สูงอายุวัยต้น (61-70 ปี) อยู่ที่ประมาณ 7,603 บาทต่อเดือน แต่เบี้ยยังชีพผู้สูงอายุในปัจจุบันเริ่มต้น 600 บาท ซึ่งครอบคลุมค่าใช้จ่ายจำเป็นได้เพียง 7.9% เท่านั้น นอกจากนี้ รายงานยังชี้ให้เห็นว่าต้นทุนของการ “อยู่คนเดียว” สูงกว่าการอยู่เป็นครอบครัวอย่างชัดเจน โดยผู้สูงอายุที่อยู่ลำพังมีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยสูงถึง 10,087 บาทต่อเดือน เนื่องจากไม่สามารถหารเฉลี่ย ค่าที่พัก อาหาร และการเดินทางร่วมกับใครได้
ช่องว่างการออม เงินสะสมที่อาจหมดลงภายในไม่กี่ปี คนอายุ 46 – 60 ปี มีเงินออมเฉลี่ยประมาณ 4,416 บาท ต่อคนต่อเดือน พบว่าคนวัยใกล้เกษียณมีความเปราะบางทางการเงินสูงมาก
- เริ่มออมตอนอายุ 46 ปี หากออมตามค่าเฉลี่ย จะมีเงินใช้หลังเกษียณได้เพียงประมาณ 6.6 ปี
- เริ่มออมตอนอายุ 50 ปี เงินจะรองรับชีวิตได้เพียง 5.1 ปี
- เริ่มออมตอนอายุ 55 ปี เงินจะเหลือใช้เพียง 2.8 ปี
ซึ่งหากพิจารณาว่าคนไทยปัจจุบันมีอายุยืนยาวขึ้นถึง 80 - 90 ปี (กลุ่มอายุ 90 ปีขึ้นไป เพิ่มขึ้นถึง 4 เท่าใน 30 ปี ที่ผ่านมา) จะเห็นว่าเงินออมที่มีอยู่นั้นไม่เพียงพอต่อการใช้ชีวิตที่ยาวนานขึ้นอย่างแน่นอน
กอช. ทางเลือกที่มั่นคงสำหรับแรงงานนอกระบบ เพื่อปิดช่องว่างนี้ กอช. มุ่งเน้นให้แรงงานอิสระ พ่อค้าแม่ค้า เกษตรกร และผู้ประกอบอาชีพรับจ้าง ที่มีอายุ 15 – 60 ปี เข้าสู่ระบบการออมเชิงรุกก่อนถึงวัยเกษียณ โดยมีสิทธิประโยชน์ที่ตอบโจทย์ความเสี่ยงในอนาคต ดังนี้
- รัฐช่วยเติม รัฐบาลสมทบเงินเพิ่มให้สูงสุด 100% ตามช่วงอายุ ไม่เกิน 1,800 บาทต่อปี
- ความยืดหยุ่นสูง ออมขั้นต่ำเพียง 50 บาทต่อครั้ง สูงสุด 30,000 บาทต่อปี (ไม่ออมเท่ากันทุกเดือนก็ได้)
- บำนาญที่จับต้องได้ เมื่ออายุครบ 60 ปี จะได้รับเงินบำนาญรายเดือนตลอดชีพ ช่วยลดภาระลูกหลาน และสร้างคุณภาพชีวิตที่มั่นคง
- ลดหย่อนภาษี เงินออมนำไปลดหย่อนภาษีได้เต็มจำนวนสูงสุด 30,000 บาทต่อปี
จากภาพจำของวัยเกษียณที่อยู่อย่างประหยัด และมีลูกหลานคอยดูแลกำลังเลือนหายไป สังคมใหม่ คือการพึ่งพาตนเอง กอช. จึงไม่ใช่แค่ทางเลือกของการออม แต่เป็น “ตาข่ายความปลอดภัย” ที่จะช่วยให้แรงงานนอกระบบมีบำนาญใช้หลังอายุ 60 ปี ควบคู่ไปกับเบี้ยยังชีพของรัฐ เพื่อให้คนไทยสามารถใช้ชีวิตบั้นปลายได้อย่างมีศักดิ์ศรี
สำหรับผู้ที่สนใจตรวจสอบสิทธิ์และสมัครสมาชิก กอช. สามารถทำได้ง่ายๆ ผ่านแอปพลิเคชัน “กอช.” หรือที่ไลน์ @nsf.th และเคาน์เตอร์เซอร์วิสทั่วประเทศ สอบถามสายด่วนเงินออม โทร. 02-049-9000
“คุณออม รัฐช่วยออม คุณได้บำนาญ”
สนใจข้อมูลเพิ่มเติม มาเป็นครอบครัวเงินออมได้ที่ : Line @nsf.th
ฝากติดตามข่าวสารและกิจกรรมของกองทุนการออมแห่งชาติได้ที่ :
- Facebook: กองทุนการออมแห่งชาติ-กอช.
- แอปพลิเคชัน กอช.
- เว็บไซต์: www.nsf.or.th
- สายด่วนเงินออม 02-0499000 ได้ทุกวันจันทร์-ศุกร์ ตั้งแต่เวลา 08.30-17.30 น.
