ทั่วทุกพื้นที่ของผืนแผ่นดินไทย สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ได้เสด็จพระราชดำเนินประกอบพระราชกิจอย่างมุ่งมั่น เพื่อสานต่อพระราชปณิธานของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในการช่วยเหลือพสกนิกรให้มีความกินดีอยู่ดีมีความสุข
นางสุพร ตรีนรินทร์ เลขาธิการคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (สำนักงาน กปร.) ซึ่งเป็นหน่วยงานหลักในการประสานส่วนงานที่เกี่ยวข้องเพื่อดำเนินงานสนองพระราชดำริ เปิดเผยว่า การสนองงานสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี นั้น สำนักงาน กปร. ได้ดำเนินการในหลายด้าน ตั้งแต่การศึกษา การพัฒนาด้านสิ่งแวดล้อม และความมั่นคงในการประกอบอาชีพเพื่อความเป็นอยู่ที่ดีของราษฎร ไปจนถึงความสัมพันธ์อันดีระหว่างประเทศเพื่อนบ้าน
โดยทรงมีพระราชดำริในการส่งเสริมอาชีพ เพื่อให้ประชาชนในถิ่นทุรกันดารห่างไกลมีอาชีพเสริม เพิ่มรายได้ให้แก่ครอบครัว เช่น เมื่อครั้งเสด็จพระราชดำเนินไปทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจ ณ โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านแม่กลองคี ตำบลโมโกร อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก วันที่ 23 ธันวาคม 2567 ได้มีพระราชดำริให้ส่งเสริมการปลูกถั่วเหลือง เพื่อเป็นวัตถุดิบการผลิตอาหารสัตว์ โดยใช้พื้นที่ของศูนย์ศึกษาการพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จำนวน 2 แห่ง ได้แก่ ศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดสกลนคร และศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดเชียงใหม่ และพื้นที่ในความรับผิดชอบของทหาร เพื่อเป็นโครงการนำร่องปลูกถั่วเหลือง สำหรับผลิตเมล็ดพันธุ์ส่งมอบแก่เกษตรกรในการเพาะปลูกต่อไป
ปี 2537 พระองค์มีพระราชดําริให้ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองอันเนื่องมาจากพระราชดําริ จังหวัดนราธิวาส นำไม้ดอกเมืองหนาวไปปลูกที่ อำเภอเบตง จังหวัดยะลา ด้วยมีสภาพภูมิอากาศหนาวเย็นตลอดทั้งปีเหมือนกับภาคเหนือ โครงการดังกล่าวประสบความสำเร็จเป็นอย่างดีและเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่ได้รับความนิยมรวมทั้งยังเป็นต้นแบบให้แก่เกษตรกรในพื้นที่ รวมถึงขยายผลไปยังจังหวัดนราธิวาสอีกด้วย สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้ากรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้พระราชทานชื่อสวนแห่งนี้เป็นภาษาจีนแปลเป็นไทยว่า “สวนหมื่นบุปผา” ปัจจุบันสร้างรายได้ให้แก่จังหวัดยะลาเป็นอย่างมาก
โครงการเกษตรเพื่ออาหารกลางวัน ในโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน ปัจจุบันประสบผลสำเร็จและสามารถขยายผลจากโรงเรียนสู่ชุมชน โครงการดังกล่าวได้มอบเมล็ดพันธุ์ผัก พันธุ์เป็ดและไก่พื้นเมืองพระราชทาน มาเลี้ยงในโรงเรียน และบ้านของผู้ปกครองนักเรียน ทำให้เด็กนักเรียนและครอบครัวมีอาหารเพียงพอสำหรับบริโภคในครัวเรือน และสามารถจำหน่ายเป็นรายได้เสริมอีกทางหนึ่ง รวมถึงยังมีพระราชดำริให้สำนักงาน กปร. กรมชลประทาน จัดหาแหล่งน้ำสำหรับอุปโภคบริโภค และทำการเกษตรของโรงเรียนตชด. และชาวบ้านในพื้นที่ให้เพียงพอตลอดทั้งปี
ด้านสิ่งแวดล้อม มีพระราชดำริให้ดำเนินโครงการส่งเสริมการเรียนรู้เพื่อการอนุรักษ์และฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมอันเนื่องมาจากพระราชดำริ อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก โดยสำนักงาน กปร. ร่วมกับกรมป่าไม้ จัดสร้างอาคารหอพรรณไม้สำหรับศึกษาวิจัย และเก็บตัวอย่างพรรณไม้ของป่าตะวันตก โดยดำเนินการก่อสร้างในเดือนมกราคม 2568 มีกำหนดแล้วเสร็จในปี 2570
ขณะที่ด้านต่างประเทศ ทรงติดตามการดำเนินงานโครงการศูนย์พัฒนาและบริการด้านการเกษตรห้วยซอน - ห้วยซั้ว (หลัก 22) เมืองนาซายทอง นครหลวงเวียงจันทน์ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว (สปป.ลาว) โดยสำนักงาน กปร. ร่วมกับมูลนิธิชัยพัฒนาและส่วนงานที่เกี่ยวข้องร่วมดำเนินงาน เพื่อขับเคลื่อนไปสู่ผลสัมฤทธิ์ รวมถึงโครงการส่งเสริมกิจกรรมโรงเรียนวัฒนธรรม (หลัก 67) แขวงเวียงจันทน์ ที่ปัจจุบันได้เปลี่ยนชื่อเป็นโรงเรียนป้องกันความสงบ ร่วมกับ มูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี และ โครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนากสิกรรมพื้นที่สูงเมืองปากซอง แขวงจำปาสัก สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว (สปป.ลาว) กับมูลนิธิชัยพัฒนา มหาวิทยาลัยจำปาสัก มหาวิทยาลัยเกษตร ในกิจกรรมด้านการประมง การพัฒนาที่ดิน การทดสอบ ทดลอง การปลูกพืชเมืองหนาว เพื่อเป็นแหล่งศึกษาทดลองงานของนักศึกษาและขยายผลสู่การปฏิบัติใช้ของราษฎรชาวลาว
“โครงการเหล่านี้คือส่วนหนึ่งที่พระองค์ทรงงานเพื่อความอยู่ดีกินดี และความผาสุกแห่งพสกนิกรชาวไทยและมิตรประเทศ ที่ประสบผลสำเร็จเป็นที่ประจักษ์ในปัจจุบัน สะท้อนถึงน้ำพระทัยและความรักของพระองค์ที่มีต่อพสกนิกรชาวไทยนั้นยิ่งใหญ่ไพศาลเพียงใด” นางสุพร ตรีนรินทร์ เลขาธิการ กปร. กล่าว
