ฟัน อวัยวะสำคัญที่ช่วยให้เรากินอาหารได้อย่างเอร็ดอร่อย ยิ้มได้อย่างมั่นใจ แต่ฟันของเราก็มีโอกาสเกิดปัญหาได้ หนึ่งในปัญหาที่พบบ่อยคือ ฟันผุ ซึ่งหากปล่อยไว้นาน ฟันผุจะลุกลามไปจนถึงโพรงประสาทฟัน ทำให้เกิดอาการปวดฟันรุนแรง
ในอดีต เมื่อฟันผุลุกลามถึงโพรงประสาท ทางเลือกเดียวคือการ ถอนฟัน แต่ปัจจุบัน เทคโนโลยีทางทันตกรรมได้พัฒนาขึ้น ทำให้มีวิธีรักษาฟันที่ช่วยเก็บรักษาฟันธรรมชาติไว้ได้ นั่นคือ การรักษารากฟัน ที่หลายคนอาจยังไม่รู้จักดีว่าคืออะไร และมีขั้นตอนอย่างไร ตามมาดูได้ในบทความนี้
การรักษารากฟัน คืออะไร
ฟันของเรามีส่วนประกอบหลัก 3 ส่วน คือ เนื้อฟัน (Enamel) เนื้อฟันชั้นใน (Dentin) และ โพรงประสาทฟัน (Pulp) โพรงประสาทฟันเป็นส่วนที่อยู่ลึกที่สุดของฟัน ประกอบไปด้วยเส้นเลือด เส้นประสาท และเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน ทำหน้าที่สร้างเนื้อฟันชั้นในและรับรู้ความรู้สึก
การรักษารากฟัน คือ การกำจัดเนื้อเยื่อที่ติดเชื้อในโพรงประสาทฟัน ทำความสะอาด และอุดคลองรากฟัน เพื่อป้องกันการแพร่กระจายของเชื้อแบคทีเรีย ช่วยให้ฟันซี่นั้นอยู่ต่อได้โดยไม่ต้องถอน
สาเหตุที่ต้องรักษารากฟัน
- ฟันผุลึกจนถึงโพรงประสาทฟัน
- ฟันแตก ร้าว หรือหัก
- อุบัติเหตุที่กระทบฟัน
- การอักเสบหรือติดเชื้อของเนื้อเยื่อในโพรงประสาทฟัน
ขั้นตอนการรักษารากฟัน
- การตรวจและวินิจฉัย ก่อนเริ่มการรักษา ทันตแพทย์จะต้องตรวจเพื่อวินิจฉัยว่าฟันนั้นจำเป็นต้องได้รับการรักษารากฟันหรือไม่ โดยจะทำการถ่ายภาพรังสีฟัน ตรวจลักษณะอาการ และซักประวัติการเจ็บปวด พร้อมทั้งประเมินสภาพโดยรวมของฟัน
- การชาเฉพาะที่ เมื่อต้องการรักษาฟันซี่ใดก็จะทำการชาเฉพาะบริเวณนั้น เพื่อไม่ให้ผู้ป่วยรู้สึกปวดหรือไม่สบายระหว่างการรักษา
- การเปิดปลายรากฟัน ทันตแพทย์จะเจาะรูเข้าไปยังโพรงกลางฟันที่เรียกว่า "ช่องเนื้อฟัน" ซึ่งเป็นบริเวณที่มีเนื้อเยื่อและเส้นประสาทฟัน เพื่อเข้าไปสำรวจและทำการกำจัดออก
- การขูดรากฟัน โดยใช้เครื่องมือพิเศษขูดกำจัดเนื้อเยื่อที่อักเสบหรือติดเชื้อออกจากภายในรากฟัน พร้อมทั้งทำความสะอาดผนังรากฟันให้เรียบร้อย
- การฆ่าเชื้อ ทันตแพทย์จะใช้สารละลายฆ่าเชื้อบางชนิดเพื่อฆ่าเชื้อโรคที่อาจตกค้างอยู่ภายในรากฟัน เช่น โซเดียมไฮโปคลอไรท์ หรือคลอรเฮกซิดีน เป็นต้น
- การอุดปิดรากฟันชั่วคราว หลังจากล้างรากฟันให้สะอาดแล้ว อาจมีการอุดปิดรากฟันด้วยวัสดุอุดชั่วคราว แล้วปล่อยไว้ระยะหนึ่งเพื่อรอดูอาการ ก่อนที่จะอุดปิดถาวร
- การอุดปิดรากฟันถาวร เมื่อแน่ใจว่าได้กำจัดเชื้อโรคออกจากรากฟันจนหมดสิ้นแล้ว ทันตแพทย์จะทำการอุดปิดรากฟันด้วยวัสดุพิเศษอย่างถาวร เช่น กูตต้าเปอร์ชา เรซิน หรือซีเมนต์อะมัลกัม
- การอุดฟันครอบหน้าฟัน หลังจากอุดปิดรากฟันเรียบร้อยแล้ว จะต้องมีการอุดฟันหรือครอบหน้าฟันนั้นเพื่อกลับมาใช้งานได้ตามปกติ
การรักษารากฟัน คือกระบวนการที่ค่อนข้างซับซ้อน และอาจต้องใช้เวลาหลายครั้ง อย่างไรก็ตาม ถือเป็นทางเลือกที่ดีกว่าการถอนฟัน ช่วยให้สามารถคงฟันเดิมไว้ได้ หากทำการรักษาอย่างถูกวิธี รวมถึงมีการดูแลรักษาฟันอย่างสม่ำเสมอ ฟันจะสามารถใช้งานได้ตลอดอายุขัย
