นายพรชัย  ฐีระเวช ผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง ในฐานะโฆษกกระทรวงการคลัง แถลงว่า ตามที่นายกรัฐมนตรีได้มีคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการกำกับการแก้ไขปัญหาหนี้นอกระบบ (คณะกรรมการฯ) โดยมีรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย (นายอนุทิน  ชาญวีรกูล) เป็นประธาน และมีอธิบดีกรมการปกครองและผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง เป็นกรรมการและเลขานุการร่วม เพื่อกำกับดูแลการแก้ไขปัญหาหนี้นอกระบบซึ่งเป็นวาระแห่งชาติ และดำเนินการในเชิงรุกในการแก้ไขปัญหาหนี้นอกระบบของประชาชนในทุกมิติอย่างครบวงจรและต่อเนื่อง ไม่ว่าจะเป็นการปราบปรามเจ้าหนี้นอกระบบอย่างจริงจังเป็นตัวกลางในการช่วยไกล่เกลี่ยหนี้นอกระบบ และจัดให้มีแหล่งสินเชื่อในระบบให้กับประชาชนเพื่อปลดภาระหนี้นอกระบบและไม่กลับไปเป็นหนี้ซ้ำอีก ทั้งนี้ เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2566 ได้มีการจัดประชุมคณะกรรมการฯ ณ ห้องประชุม 301 ตึกบัญชาการ 1 ทำเนียบรัฐบาล

นายพรชัยฯ เปิดเผยเพิ่มเติมว่า ปัญหาหนี้นอกระบบส่งผลให้ลูกหนี้ต้องแบกรับภาระดอกเบี้ยจากการกู้ยืมเงินในอัตราที่สูงกว่ากฎหมายกำหนด และอาจก่อให้เกิดอันตรายต่อชีวิตและทรัพย์สินของลูกหนี้จากปัญหาการใช้ความรุนแรงในการทวงถามหนี้ จึงทำให้ต้องมีการบูรณาการระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต่าง ๆ เพื่อให้การแก้ไขปัญหาหนี้นอกระบบมีประสิทธิภาพและเกิดประสิทธิผลที่เป็นรูปธรรม และนำไปสู่การเพิ่มทักษะในการประกอบอาชีพและฟื้นฟูรายได้ให้แก่ลูกหนี้นอกระบบ ซึ่งในการประชุมครั้งนี้ กระทรวงการคลังได้เสนอกลไกการกำกับดูแลการแก้ไขปัญหาหนี้นอกระบบให้มีความชัดเจน มีประสิทธิภาพ และเป็นการบูรณาการร่วมกันระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการแก้ไขปัญหาหนี้นอกระบบเพื่อช่วยเหลือลูกหนี้นอกระบบให้ครอบคลุมทุกด้าน ได้แก่ ด้านการเจรจาประนอมหนี้ให้เป็นไปตามกฎหมาย ด้านการหาแหล่งเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำเพื่อชำระหนี้นอกระบบ และด้านการหาอาชีพเสริมเพื่อช่วยฟื้นฟูศักยภาพการหารายได้

ทั้งนี้ ในส่วนของกระทรวงการคลังจะเข้ามามีบทบาทในการช่วยเหลือดูแลลูกหนี้นอกระบบให้เข้ามาเป็นลูกหนี้ในระบบเพื่อให้หลุดพ้นจากวงจรการเป็นหนี้สินล้นพ้นตัว ได้แก่

(1) การส่งเสริมให้ลูกหนี้สามารถเข้าถึงสินเชื่อในระบบ คือ การเพิ่มช่องทางการเข้าถึงสินเชื่อในระบบให้กับลูกหนี้ที่เคยเป็นหนี้นอกระบบให้ได้รับสินเชื่อรายย่อยระดับจังหวัดภายใต้การกำกับ (สินเชื่อพิโกไฟแนนซ์) ซึ่งกระทรวงการคลังได้เริ่มให้ใบอนุญาตสินเชื่อพิโกไฟแนนซ์ตั้งแต่เดือนธันวาคม 2559 ทำให้ลูกหนี้สามารถเข้าถึงแหล่งเงินทุนในระบบด้วยสินเชื่อพิโกไฟแนนซ์ในอัตราดอกเบี้ยที่เป็นธรรม ไม่ถูกเอาเปรียบจากเจ้าหนี้นอกระบบที่เรียกเก็บอัตราดอกเบี้ยที่เกินกว่ากฎหมายกำหนด รวมถึงเผชิญกับพฤติกรรมการข่มขู่ ทวงหนี้โหด ทั้งนี้ กระทรวงการคลังโดยสำนักงานเศรษฐกิจการคลังได้ทำหน้าที่กำกับดูแลการประกอบธุรกิจสินเชื่อพิโกไฟแนนซ์ เพื่อให้เป็นมาตรฐาน ให้บริการลูกค้าอย่างเป็นธรรม และสอดคล้องกับหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่กำหนดนอกจากนี้ สำหรับเจ้าหนี้นอกระบบ หากต้องการจะประกอบธุรกิจการให้สินเชื่อที่ถูกต้องตามกฎหมาย สามารถยื่นขออนุญาตประกอบธุรกิจสินเชื่อพิโกไฟแนนซ์กับกระทรวงการคลังได้ โดยติดต่อสอบถามรายละเอียดได้ที่ ศูนย์รับแจ้งการเงินนอกระบบ สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง กระทรวงการคลัง (สายด่วน 1359) นอกจากสินเชื่อพิโกไฟแนนซ์แล้ว สถาบันการเงินเฉพาะกิจของรัฐถือเป็นอีกหน่วยงานหนึ่งที่มีบทบาทในการช่วยสนับสนุนด้านสินเชื่อให้แก่ลูกหนี้นอกระบบ โดยธนาคารออมสินและธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) ได้มีโครงการสินเชื่อเพื่อแก้ไขหนี้นอกระบบมาอย่างต่อเนื่อง ซึ่งลูกหนี้นอกระบบสามารถติดต่อขอรับความช่วยเหลือได้เช่นกัน โดยโครงการเหล่านี้มีอัตราดอกเบี้ยที่ผ่อนปรนและมีระยะเวลาการให้กู้ที่นานเพื่อให้สอดคล้องกับศักยภาพการผ่อนชำระของลูกหนี้

(2) การป้องกันไม่ให้กลับมาเป็นหนี้นอกระบบซ้ำอีก โดยธนาคารออมสินและ ธ.ก.ส. ได้จัดให้มีจุดบริการให้คำปรึกษาหนี้นอกระบบที่สาขาทั่วประเทศ เพื่อเดินหน้าแก้ไขและป้องกันหนี้นอกระบบอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ การให้ความรู้ทางการเงินซึ่งกระทรวงการคลังได้ร่วมกับหน่วยงานภาครัฐและเอกชนที่เกี่ยวข้อง จัดทำแผนปฏิบัติการด้านการพัฒนาทักษะทางการเงิน พ.ศ. 2565 – 2569 เพื่อให้ยกระดับความรู้ทางการเงินให้แก่ประชาชนให้สามารถบริหารจัดการเงินอย่างได้มีประสิทธิภาพและมีวินัยทางการเงิน ซึ่งจะเป็นเกราะป้องกันไม่ให้กลับไปเป็นหนี้นอกระบบอีก

(3) การพัฒนาศักยภาพด้านอาชีพและการหารายได้ของลูกหนี้ โดยธนาคารออมสินและธ.ก.ส. มีโครงการฝึกอบรมและพัฒนาอาชีพ เช่น การฟื้นฟูศักยภาพในการประกอบอาชีพ ภายใต้หลักการ “ตลาดนำ นวัตกรรมเสริม เพิ่มรายได้” ของ ธ.ก.ส. ซึ่งเน้นการวางแผนการผลิตโดยใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรม การสร้างรายได้จากกิจกรรมใหม่ รวมทั้งการพัฒนาอาชีพเดิมโดยการเพิ่มผลผลิต โครงการปั้นงาน ปั้นเงิน และหลักสูตรอบรม Online โดยธนาคารออมสินร่วมกับสถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ เพื่ออบรมให้ความรู้ เสริมทักษะในการประกอบอาชีพ เพื่อเพิ่มศักยภาพในการประกอบธุรกิจ และยกระดับรายได้ให้กับผู้ประกอบการต่อไป

นอกจากนี้ กระทรวงการคลังอยู่ระหว่างเสนอมาตรการแก้ไขหนี้ทั้งในและนอกระบบเข้าสู่การพิจารณาของคณะรัฐมนตรีพิจารณาเพื่อช่วยเหลือผ่อนปรนภาระหนี้ให้กับลูกหนี้ในระบบให้สอดคล้องกับศักยภาพการหารายได้และผลักดันให้ประชาชนสามารถเข้าถึงสินเชื่อในระบบได้อย่างเหมาะสมและเป็นธรรม ช่วยเหลือให้ลูกหนี้นอกระบบสามารถกลับเข้ามาในระบบได้ และป้องกันไม่ให้ลูกหนี้ที่มีหนี้ในระบบกลับไปเป็นหนี้นอกระบบได้อีก