ผีตาโขน มาจากคำว่า ผีตามคน หรือหมายถึง ผีที่ตามมาขอส่วนบุญ มักจัดในช่วงงานบุญหลวง โดยผู้เล่นจะต้องสวมหน้ากากที่วาดหรือแต้มให้น่ากลัว นำผ้าพื้นเมืองมาตกแต่ง เน้นความสวยงามของสีสันต่างๆ อีกอย่างที่ขาดไม่ได้เลยคือ กระดิ่ง หรือกระพรวน ผูกเอว เวลาผีตาโขนเคลื่อนที่ หรือออกท่าทาง ก็จะมีจังหวะกระดิ่งดังเหมือนเสียงดนตรี สร้างความสนุกสนานให้ผู้พบเจอ
ผีตาโขน เกิดจากแรงศรัทธาและความเชื่อของชาวชุมชนในพื้นที่อำเภอด่านซ้าย มีความเชื่อว่า เล่นเพื่อถวายดวงวิญญาณศักดิ์สิทธิ์ที่มีอำนาจในการปกครองสูงสุดในเมืองด่านซ้าย บ้างเชื่อว่าเล่นเพื่อร่วมขบวนแห่พระเวสสันดรเข้าเมือง อันเป็นความเชื่อทางพุทธศาสนา และบ้างก็บอกว่าเล่นเพื่อร่วมขบวนในการแห่บุญเดือนหก (บุญบั้งไฟ) และการแห่ขอฝน เพื่อความสนุกสนาน และเล่นเพื่อให้สิ่งที่ไม่ดีที่เคยกระทำด้วยกาย วาจา ใจ รวมถึงโรคภัยไข้เจ็บต่างๆ ให้ติดไปกับผีตาโขน โดยการนำไปล่องลำน้ำหมัน เป็นการเสร็จสิ้นพิธีบุญหลวงและการละเล่นผีตาโขน
จากเทศกาลที่มีชื่อเสียง สู่กิจกรรมเชิงสร้างสรรค์ ให้นักท่องเที่ยวได้ร่วมค้นหาคำตอบด้วยตัวเองผ่านการลงมือทำกิจกรรม “วาดหน้ากากผีตาโขน” ที่ชุมชนบ้านนาเวียงใหญ่ นำโดยผู้ใหญ่วุฒิ ได้รังสรรค์กิจกรรมที่ทุกท่านจะได้เรียนรู้จากปราชญ์ ศิลปินท้องถิ่น ที่จะถ่ายทอดเรื่องเล่า ตำนานท้องถิ่น และวิธีการทำหน้ากากผีตาโขนแบบฉบับของชาวด่านซ้าย จังหวัดเลย แล้วจะได้รู้ว่า ภายใต้หน้ากากผีตาโขนนั้นมีอะไรที่ซ่อนอยู่
สนใจกิจกรรมติอต่อได้ที่
นายวิธัช สุวรรณเกิด (ผู้ใหญ่วุฒิ)09-6365-3414
